Tıbbi Sözlük

Oküloplastik cerrahi, göz kapağı hastalıkları ve göz çevresi anatomisiyle ilgili sıkça karşılaşılan tıbbi terimlerin açıklamalarını aşağıda bulabilirsiniz. Her terim, klinik pratikte kullanıldığı biçimde tanımlanmıştır.

Ankiloblefaron

Üst ve alt göz kapaklarının birbirine yapışık olması. Doğuştan olabileceği gibi travma veya yanık sonrası da gelişebilir.

Blefaroplasti

Üst veya alt göz kapaklarındaki fazla cilt, kas ya da yağ dokusunun cerrahi olarak düzeltilmesi işlemi. Estetik veya fonksiyonel amaçlı uygulanabilir. → Blefaroplasti tedavisi

Brow Lift (Kaş Kaldırma)

Düşük kaşların yukarı kaldırıldığı cerrahi işlem. Üst göz kapağı estetiği ile birlikte planlanabilir. → Kaş kaldırma tedavisi

Dakriyosistorinostomi (DCR)

Tıkanmış gözyaşı kanalının buruna yeni bir yol açılarak cerrahi olarak düzeltilmesi işlemi. Endoskopik veya eksternal olarak yapılabilir. → DCR cerrahisi

Dermatoşalazis

Yaşlanma veya genetik nedenlerle üst göz kapağı cildinde gelişen fazlalık ve sarkma. Ptozdan farklı olarak kapak kenarı normal pozisyonundadır. → Dermatoşalazis tedavisi

Ektropion

Göz kapağının (genellikle alt kapağın) dışa doğru dönmesi. Sulanma, kuruma ve enfeksiyon riskine yol açar. → Ektropion tedavisi

Entropion

Göz kapağının (genellikle alt kapağın) içe doğru dönmesi. Kirpiklerin göz yüzeyine sürtünmesi nedeniyle korneada hasara yol açabilir. → Entropion tedavisi

Epiblefaron

Alt göz kapağı cildinin kirpikleri göze doğru yönlendirmesine neden olan doğuştan bir durum. Asya kökenli çocuklarda daha sık görülür.

FEBO

Fellow of the European Board of Ophthalmology. Avrupa Oftalmoloji Yeterlilik Kurulu'nun verdiği, uluslararası denklikteki göz hastalıkları uzmanlık belgesidir.

Graves Orbitopatisi (Tiroid Göz Hastalığı)

Tiroid bezi hastalığına bağlı gelişen, göz kapaklarında retraksiyon, göz küresinde öne çıkma (proptozis) ve göz hareketlerinde kısıtlılığa yol açabilen otoimmün durum. → Tiroid göz kapağı bozuklukları

Hordeolum (Arpacık)

Göz kapağı kenarındaki yağ veya ter bezlerinin akut enfeksiyonu. Ağrılı, kırmızı bir kabarıklık şeklinde görülür.

Kantoplasti / Kantopeksi

Göz kapağının dış köşesinin (lateral kantus) cerrahi olarak sıkılaştırılması veya yeniden konumlandırılması. Kantoplasti tendonun kesilip yeniden dikilmesini, kantopeksi ise tendonun sadece askılanmasını içerir.

Konjonktiva

Gözün ön yüzeyini ve göz kapaklarının iç yüzeyini kaplayan ince, şeffaf mukoza tabakası.

Kornea

Gözün ön yüzeyinde bulunan şeffaf tabaka. Göz kapaklarının korumakla görevli olduğu ana optik yapılardan biridir.

Ksantelazma

Göz kapakları çevresinde oluşan sarımsı renkteki kolesterol plakları. Genellikle iç göz köşesinde simetrik olarak görülür. → Ksantelazma tedavisi

Lagoftalmus

Göz kapaklarının tam olarak kapanamaması durumu. Fasiyal paralizi, travma veya oküloplastik cerrahi sonrası gelişebilir; korneal kuruma riski taşır.

Levator Palpebrae Superioris

Üst göz kapağını kaldıran ana kas. Bu kasın veya tendonunun zayıflığı pitozis (ptoz) gelişimine neden olur.

MRD1 / MRD2

Margin Reflex Distance. MRD1, üst kapak kenarı ile korneal ışık refleksi arasındaki mesafe (normal 4-5 mm); MRD2 ise alt kapak kenarı ile korneal ışık refleksi arasındaki mesafedir. Ptoz derecelendirmesinde kullanılır.

Oküloplasti

Göz kapakları, göz çevresi yumuşak dokular, gözyaşı sistemi ve orbitanın cerrahi tedavisiyle ilgilenen göz hastalıkları alt uzmanlık dalı. → Oküloplasti hakkında

Orbita

Göz küresini ve çevre yapıları (kaslar, sinirler, damarlar, yağ dokusu) barındıran kemik çukur.

Orbital Septum

Orbitanın ön sınırını oluşturan, göz kapaklarının derinliğindeki yağ dokusunu arkada tutan fibröz zar. Blefaroplastide önemli anatomik bir referans noktasıdır.

Proptozis (Ekzoftalmi)

Göz küresinin orbitadan normalden daha fazla öne çıkması. En sık Graves orbitopatisine bağlı gelişir.

Ptoz (Pitozis)

Üst göz kapağının normalden daha aşağıda olması. Doğuştan (konjenital) veya sonradan (aponörotik, nörojenik, mekanik) gelişebilir. → Ptoz tedavisi

Punctum

Göz kapaklarının iç kenarında bulunan, gözyaşının drenajını başlatan küçük açıklık. Her kapakta bir adet bulunur (üst ve alt).

Retraksiyon (Kapak Retraksiyonu)

Göz kapağının normalden daha yüksekte (üst kapak) veya daha aşağıda (alt kapak) durması. Graves orbitopatisinin karakteristik bulgusudur.

Schirmer Testi

Gözyaşı üretimini ölçen klinik test. Küçük bir filtre kağıdı alt kapağa yerleştirilerek ıslanma mesafesi değerlendirilir.

Snap-back Testi

Alt göz kapağı tonunu değerlendiren klinik test. Kapak aşağı çekilip bırakılır; normalde hemen eski pozisyonuna döner. Gecikmeli dönüş kapak gevşekliğini gösterir.

Tarsal Plak

Göz kapaklarına şeklini ve sertliğini veren, yoğun bağ dokusundan oluşan yapı. Üst kapakta alt kapağa göre daha büyüktür.

Trikiazis

Kirpiklerin normal yönü yerine göze doğru yönelmesi durumu. Korneal irritasyon ve hasara yol açabilir. → Trikiazis tedavisi

Ürogenital Bölge

Tıbbi metinlerde zaman zaman yanlış kullanılır; oküloplastide geçerli olmayan bir terimdir. Oküloplasti periokuler (göz çevresi) bölgeyle ilgilidir.

Xanthelasma Palpebrarum

Ksantelazmanın tıbbi adı. Göz kapaklarındaki kolesterol plaklarını tanımlar.