Entropion Nedir?

Entropion, göz kapağı kenarının göz yüzeyine doğru içe dönmesidir. Bu durumda kirpikler ve kapak cildi doğrudan kornea (saydam tabaka) ve konjunktiva ile temas eder. Sürekli temas, göz yüzeyinde tahriş, kızarıklık, sulanma ve tedavi edilmediğinde kornea hasarına yol açabilir.

Entropion en sık alt göz kapağında görülür. Üst kapak entropionu daha nadir olup genellikle skar dokusuna bağlı (sikatrisyel) tiplerde karşılaşılır.

Nedenleri ve Türleri

İnvolüsyonel (yaşa bağlı) entropion

En sık görülen tiptir. Yaşlanmayla birlikte kapağı destekleyen yapılar (alt kapak retraktörleri, tarsal plak ve kantal tendonlar) gevşer. Orbikülaris kasının aşırı kasılması da katkıda bulunur. Kapak içe dönme eğilimi gösterir ve kirpikler göz yüzeyini tahriş eder.

Sikatrisyel (skar) entropion

Kapağın iç yüzeyinde (konjunktiva ve tars) oluşan skar dokusunun kapağı içe doğru çekmesiyle meydana gelir. Nedenleri arasında kronik enflamasyon, kimyasal yanık, trahom, otoimmün hastalıklar (oküler sikatrisyel pemfigoid, Stevens-Johnson sendromu) ve geçirilmiş cerrahi sayılabilir.

Spazmodik entropion

Göz tahrişi, enfeksiyon veya ameliyat sonrası oluşan refleks kapak spazmı (orbikülaris kasının aşırı kasılması) nedeniyle geçici olarak kapağın içe dönmesidir. Altta yatan neden tedavi edildiğinde genellikle düzelir; ancak involüsyonel entropiona zemin hazırlayabilir.

Doğuştan (konjenital) entropion

Nadir görülür. Tarsal plağın gelişim bozukluğuna bağlıdır. Genellikle alt kapağı etkiler ve kendiliğinden düzelebilir; ancak devam ederse cerrahi gerekebilir.

Belirtiler

• Gözde kızarıklık ve sulanma
• Batma, yanma ve yabancı cisim hissi
• Göz kapağında içe dönme (aynada fark edilebilir)
• Işığa hassasiyet (fotofobi)
• Görmede bulanıklık (kornea tahrişine bağlı)
• Mukopürülan akıntı (kronik tahriş durumunda)
• Kirpiklerin göz yüzeyine sürtmesi (hasta tarafından hissedilebilir)

Belirtiler sabah saatlerinde daha belirgin olabilir; çünkü gece boyunca kapak pozisyonu değişebilir ve göz yüzeyinde birikim oluşabilir.

Kornea Hasarı Riski

Entropionun en önemli komplikasyonu kornea hasarıdır. Kirpiklerin sürekli sürtünmesi kornea epitelinde çizilmelere (erozyon) yol açar. Tedavi edilmediğinde:

• Kornea ülseri gelişebilir (enfeksiyon riski taşır)
• Kornea bulanıklaşabilir (kalıcı görme azalması)
• Kornea perforasyonu oluşabilir (nadir, acil durum)

Bu nedenle entropion yalnızca rahatsızlık veren bir durum değil, tedavi edilmediğinde görmeyi tehdit edebilen bir sorundur.

Tanı

Entropion tanısı klinik muayene ile konur. Muayene aşağıdaki adımları içerir:

1. Kapak pozisyonu değerlendirmesi: Kapak kenarının yönü ve kirpiklerin kornea ile teması incelenir.
2. Snap-back ve distraksiyon testi: Alt kapağın tonusu ve gevşeklik derecesi değerlendirilir.
3. Kornea muayenesi: Fluoresein boya ile kornea yüzeyi incelenerek hasar varlığı belirlenir.
4. Konjunktiva değerlendirmesi: Skar varlığı araştırılır (sikatrisyel tip ayırımı için).
5. Altta yatan neden araştırması: Kronik enflamasyon, otoimmün hastalık veya trahom gibi nedenlerin varlığı sorgulanır.

Tedavi Seçenekleri

Geçici önlemler

Cerrahi beklenirken göz yüzeyini korumak amacıyla geçici önlemler uygulanabilir:

• Bant ile tespit: Kapağın dışa doğru bantlanması kirpiklerin göz yüzeyinden uzaklaştırılmasını sağlar.
• Botulinum toksin enjeksiyonu: Orbikülaris kasına uygulanan botoks kapak spazmını azaltarak geçici düzeltme sağlayabilir. Etkisi 2-3 ay sürer.
• Suni gözyaşı ve jel: Göz yüzeyinin korunması ve tahrişin azaltılması.

Bu yöntemler kalıcı çözüm değildir; cerrahi tedavi planlanana kadar göz yüzeyini koruma amacı taşır.

Cerrahi düzeltme

Entropionun kalıcı tedavisi cerrahidir. Teknik seçimi entropionun tipine ve altta yatan nedene göre belirlenir:

• Retraktör onarımı ve kapak sıkılaştırma: İnvolüsyonel entropionda en sık uygulanan yaklaşımdır. Gevşeyen alt kapak retraktörleri yeniden gerdirilir ve kapak yatay olarak sıkılaştırılır.
• Everting sütürler: Basit ve hızlı bir teknik olup kapağı dışa döndüren dikişler yerleştirilir. Geçici veya hafif vakalarda tercih edilir; nüks oranı diğer tekniklere göre daha yüksektir.
• Lateral tarsal strip: Kapağın dış köşesinde tarsal plakanın sıkılaştırılması ile horizontal kapak gevşekliği düzeltilir.
• Posterior lamel onarımı: Sikatrisyel entropionda skar dokusunun gevşetilmesi ve gerekirse mukoza grefti (ağız içi mukoza veya amniotik membran) yerleştirilmesi.

İyileşme Süreci

Entropion cerrahisi sonrası iyileşme genellikle sorunsuz seyreder:

İlgili Tedaviler