Trikiazis Nedir?

Trikiazis (trichiasis), kirpiklerin normal dışa doğru yönelimi yerine göz küresine doğru büyümesidir. Kapak pozisyonu normal olmasına rağmen kirpikler yanlış yönde uzanır ve kornea ile konjonktiva yüzeyine temas eder. Bu temas sürekli mekanik tahriş yaratır.

Trikiazis ile entropion ayrımı klinik olarak önemlidir. Entropionda kapağın kendisi içe döner ve kirpikleri beraberinde göz yüzeyine yönlendirir. Trikiaziste ise kapak pozisyonu normal olabilir; sorun kirpik köklerinin yönündedir. Ancak ileri evre entropion sıklıkla trikiazise eşlik eder.

Nedenleri

Trikiazis çeşitli göz kapağı hastalıklarının sonucunda gelişebilir:

• Kronik blefarit: Kapak kenarının uzun süreli inflamasyonu kirpik foliküllerinin yönünü bozabilir.
• Trakoma: Chlamydia trachomatis enfeksiyonunun neden olduğu kronik konjonktival skar, özellikle gelişmekte olan ülkelerde en sık trikiazis nedenidir.
• Kimyasal veya termal yanıklar: Göz kapağı yanıkları iyileşirken oluşan skar dokusu kirpik yönünü değiştirebilir.
• Stevens-Johnson sendromu ve otoimmün hastalıklar: Mukoz membranları etkileyen ciddi inflamatuar durumlar kapak kenarında skarlaşmaya yol açabilir.
• Geçirilmiş kapak cerrahisi veya travma: Kapak kenarındaki skar dokusu kirpik büyüme yönünü bozabilir.
• İdiyopatik: Bazı vakalarda belirlenebilir bir neden bulunamaz.

Belirtiler

• Gözde sürekli batma, iğnelenme veya yabancı cisim hissi
• Sulanma (epifora) ve kızarıklık
• Işığa duyarlılık (fotofobi)
• Göz kırpma sırasında artan rahatsızlık
• Tekrarlayan kornea erozyonları
• Bulanık görme (kornea hasarına bağlı)

Kornea Hasarı Riski

Trikiazis tedavi edilmediğinde kirpiklerin sürekli sürtünmesi korneada ciddi hasara yol açabilir:

• Kornea erozyonu: Yüzeyel epitel kaybı; ağrı, sulanma ve bulanık görme ile kendini gösterir.
• Kornea ülseri: Enfeksiyon eklenmesiyle derin doku kaybı gelişebilir.
• Kornea skarı: Tekrarlayan hasar sonucunda kalıcı skar oluşumu görme aksını etkileyebilir.
• Neovaskülarizasyon: Kornea yüzeyinde anormal damar büyümesi şeffaflığı bozar.

Bu nedenle trikiazis, kozmetik değil fonksiyonel ve görme koruyucu bir endikasyonla tedavi edilmelidir.

Tedavi Seçenekleri

Tedavi seçimi etkilenen kirpik sayısına, altta yatan nedene ve hastanın klinik durumuna göre belirlenir.

Epilasyon (kirpik çekme)

Yanlış yönde büyüyen kirpiklerin forseps ile mekanik olarak çekilmesidir. En basit yöntemdir; ancak kirpik kökü canlı kaldığı için kirpik 4-6 hafta içinde aynı yönde tekrar uzar. Geçici çözüm olarak veya az sayıda kirpiğin etkilendiği durumlarda uygulanır.

Elektroliz

Kirpik folikülüne ince bir iğne ile elektrik akımı uygulanarak kökün kalıcı olarak yok edilmesidir. Az sayıda kirpiğin etkilendiği vakalarda etkili olabilir. Birden fazla seans gerekebilir; tek seansta tam düzelme sağlanamayabilir, tekrarlayan uygulamalar gerekebilir.

Kriyoterapi (dondurma)

Kirpik köklerinin bulunduğu kapak kenarı bölgesinin dondurularak foliküllerin yok edilmesidir. Geniş alanlarda etkili olabilir; ancak çevredeki sağlıklı kirpiklere de zarar verebilir ve kapak kenarında depigmentasyon riski taşır.

Lazer ablasyon (argon veya diod lazer)

Lazer enerjisi ile kirpik folikülünün hedefli olarak yok edilmesidir. Elektrolize göre daha hassas bir yöntemdir. Özellikle az sayıda etkilenen kirpik folikülünde tercih edilir.

Cerrahi tedavi

Yaygın trikiaziste veya altta yatan yapısal bir bozukluk (kapak skarı, entropion) varsa cerrahi girişim gerekir. Kapak kenarının yeniden yönlendirilmesi, skar dokusunun eksizyonu veya mukoz membran grefti gibi teknikler uygulanabilir. Entropionun eşlik ettiği vakalarda entropion cerrahisi ile birlikte düzeltme yapılır.

İyileşme Süreci

İyileşme uygulanan tedavi yöntemine göre farklılık gösterir. Cerrahi dışı yöntemlerde iyileşme daha hızlıdır:

İlgili Tedaviler