Entropion ve Ektropion: Göz Kapağı Dönüklüklerinin Farkları

Göz Kapağı Dönüklüğü Nedir?

Göz kapakları normalde göz küresine hafifçe temas ederek korneanın korunmasını ve gözyaşının düzgün dağılmasını sağlar. Kapak kenarının bu normal pozisyonunu kaybederek içe veya dışa dönmesi iki farklı klinik tablo oluşturur: entropion (içe dönme) ve ektropion (dışa dönme). Her iki durum da göz yüzeyi sağlığını ciddi şekilde etkileyebilir.

Entropion: Kapağın İçe Dönmesi

Entropion, göz kapağı kenarının göz küresine doğru içe dönmesidir. Bu durumda kirpikler sürekli olarak kornea ve konjonktiva ile temas eder. Bu temas kornea çizilmelerine, ağrıya, kızarıklığa ve sulanmaya neden olur. Tedavi edilmezse kornea ülseri ve kalıcı görme kaybı gelişebilir. En sık alt kapakta görülür ve yaşlanmaya bağlı doku gevşemesi en yaygın nedenidir.

Entropion Belirtileri

• Gözde sürekli batma ve yabancı cisim hissi
• Kızarıklık ve sulanma
• Işığa hassasiyet
• Kirpiklerin göze sürtünmesi
• Tekrarlayan kornea erozyonları

Ektropion: Kapağın Dışa Dönmesi

Ektropion, göz kapağı kenarının göz küresinden uzaklaşarak dışa dönmesidir. Bu durumda kapağın iç yüzeyi (konjonktiva) açığa çıkar ve kurur. Gözyaşı göl alanı bozulduğundan paradoksal olarak hem kuru göz hem de aşırı sulanma bir arada görülebilir. Gözyaşı kanalına gözyaşının ulaşamaması nedeniyle sürekli yaşarma en belirgin şikayetlerdendir.

Ektropion Belirtileri

• Sürekli gözyaşı akması (epifora)
• Göz kuruluğu ve yanma hissi
• Alt kapak iç yüzeyinde kızarıklık ve kalınlaşma
• Kornea yüzeyinde kuruluk hasarı
• Kozmetik olarak kapağın sarkık görünmesi

Temel Farklar

Entropionda kapak içe döner ve kirpikler göze sürtünür; temel risk kornea hasarıdır. Ektropionda kapak dışa döner ve konjonktiva açığa çıkar; temel sorun gözyaşı drenajının bozulması ve kornea maruziyetidir. Entropion genellikle daha akut semptomlara neden olur ve kornea komplikasyonları nedeniyle daha acil müdahale gerektirebilir. Ektropion ise daha kronik bir seyir gösterir ancak tedavisiz bırakıldığında kornea hasarı riski taşır.

Nedenleri

Her iki durumun da en sık nedeni yaşlanmaya bağlı kapak dokularının gevşemesidir (involusyonel tip). Bunun dışında skar dokusu oluşumu (sikatrisyel tip), yüz felci sonrası kas tonusu kaybı (paralitik tip) ve doğuştan yapısal bozukluklar (konjenital tip) diğer nedenler arasındadır. Nedene göre tedavi yaklaşımı farklılık gösterir.

Tedavi Yaklaşımları

Her iki durumda da kesin tedavi cerrahidir. Geçici olarak yapıştırıcı bantlar veya yapay gözyaşı kullanılabilir; ancak bunlar kalıcı çözüm sağlamaz. Cerrahi teknik altta yatan nedene göre seçilir: involusyonel entropionda kapak germe ve retraktör onarımı, ektropionda ise yatay kapak sıkılaştırma ve gerektiğinde cilt grefti uygulanır. Ameliyat genellikle lokal anestezi altında yapılır ve iyileşme süreci oldukça konforludur.

Sonuç

Entropion ve ektropion farklı yönlere kapak dönüklüğü olsa da her ikisi de göz yüzeyini tehdit eden ve tedavi gerektiren durumlardır. Erken tanı ve uygun cerrahi müdahale ile her iki durumda da başarılı sonuçlar elde edilir. Kapak pozisyonunda bir değişiklik fark ettiğinizde bir oküloplastik cerrahi uzmanına başvurmanız önerilir.